ROŚLINY OZDOBNE
Stronę redaguje Anna Musur
(niektóre zdjęcia pożyczone z Internetu)
A B C E F G H I K L M N O P R S T U V W X
Actinidia arguta - aktinidia ostrolistna
Pochodzenie: Japonia, Chiny.
Dekoracyjność:
Pnącze wijące się pędami, o zdobne
przede wszystkim z
bujnego
ulistnienia, kwiaty bez znaczenia zdobniczego, owoce zielone jadalne
("kiwi").
Opis: Pnącze dorastające do kilkunastu metrów, wijące się
pędami. Rdzeń wewnątrz pędów blaszkowaty. Liście sercowate, skórzaste,
ciemnozielone.
Kwiaty dość duże, białe z czerwonymi pylnikami,
pachnące, zebrane w pęczki w
kątach liści. Kwitnienie w V-VI. Jest to roślina dwupienna (oddzielnie
egzemplarze męskie i żeńskie). Owocem jest zielonkawa j
agoda,
o słodkawym smaku (nieco przypominającym kiwi) i dużej wartości odżywczej,
owoce dojrzewają we IX. Aby otrzymać owoce należy posadzić obok siebie
egzemplarz męski i żeński.
Wymagania: Stanowisko słoneczne lub lekko ocienione. Gleby żyzne, wilgotne, dobrze reaguje na dodanie nawozu organicznego. Preferuje gleby wapienne. Lubi wysoką wilgotność powietrza. Bardzo dobrze znosi nasze zimy.
Zastosowanie: Gatunek ozdobny i użytkowy (jadalne owoce). Doskonale nadaje się do pokrywania ścian (potrzebna krata lub siatka), altan i pergoli.
Rozmnażanie: Wysiew nasion, sadzonki zielne i odkłady.
Actinidia kolomikta - aktinidia
pstrolistna
Pochodzenie: Chiny, Japonia, Korea - lasy liściaste i iglaste.
Dekoracyjność: Pnącze ozdobne z liści. Liście - oryginalnie podbarwione na różowo. Kwiaty nie mają znaczenia zdobniczego. Owoce jadalne.
Opis: Pnącze rosnące wolniej od poprzedniego gatunku, dorasta do 3-4 m. Wewnątrz pędów znajduje się blaszkowaty rdzeń. Liście sercowate, piłkowane, częściowo zabarwione na biało, później ta część różowieje, a jesienią czerwienieje. Kwiaty drobne, białe, pachnące, bez znaczenia zdobniczego. Kwitnienie w VI. Gatunek dwupienny. Owoce zielonkawe, dojrzewają w VIII-IX.
Wymagania: Podobne do poprzedniego gatunku. Doskonale znosi nawet surowe zimy.
Zastosowanie: Bardzo dobrze nadaje się do niewielkich ogródków ze względu na słabszy od poprzedniego gatunku wzrost. Można ją sadzić przy ogrodzeniach i kratach.
Rozmnażanie: Wysiew nasion, sadzonki zielne i odkłady.
Amorpha fruticosa - amorfa krzewiasta
(indygowiec)
Pochodzenie: Doliny rzek Ameryki Północnej.
Dekoracyjność: Fioletowe wydłużone kwiatostany.
Opis: Krzew dorastający do 3 m wysokości, rozrastający się szeroko. Pędy sztywne, wyprostowane, cienkie. Liście pierzasto złożone, gruczołkowate (widać to pod światło), późno rozwijają się na wiosnę. Kwiaty drobne, fioletowe, zebrane w wydłużone kłosy na końcach pędów. Z kwiatów wystają pomarańczowe pylniki. Kwitnienie w VI-VII. Kwiaty są miododajne. Owocem jest strąk z jednym nasieniem w środku.
Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleby nawet bardzo suche, piaszczyste i kamieniste, nawet mocno zasolone.
Zastosowanie: Doskonale nadaje się do zadrzewiania nieużytków, wydm i skarp. Krzew miododajny.
Rozmnażanie: Przez sadzonki zdrewniale lub wysiew nasion (nasiona w strąkach należy wcześniej namoczyć w wodzie przez 24 godziny).
Aristolochia durior - kokornak
wielkolistny
Pochodzenie: Ameryka Północna.
Dekoracyjność: Pnącze o dużych sercowatych liściach. Kwiaty bez znaczenia zdobniczego, choć bardzo oryginalne.
Opis: Krzew pnący dorastający do 10 m wysokości, wijący się
pędami. Jest to gatunek bardzo silnie rosnący. Liście ma bardzo duże,
sercowate, całobrzegie, na długim ogonku mającym zdolność owijania się wokół
podpór. Rozwijają się one późno na
wiosnę.
Kwiaty bardzo charakterystyczne - żółtawozielone z brązowym nakrapianym
kołnierzem, kształtem przypominają fajkę i zwisają na długich szypułkach. Są
ukryte w liściach i z daleka zupełnie niewidoczne. Kwitnienie w V-VI. Owocem
jest wydłużona torebka (u nas rzadko się tworzą).
Wymagania: Bardzo dobrze znosi zacienienie, może być sadzony nawet przy północnych ścianach. W miejscach nasłonecznionych jest często atakowany przez przędziorki, a liście przedwcześnie opadają. Lubi gleby żyzne i wilgotne. Dobrze znosi nasze zimy oraz warunki miejskie.
Zastosowanie: Doskonale pnącze na zacienione stanowiska. Można go sadzić przy dużych mocnych altanach, solidnych ogrodzeniach lub na specjalnych ramach przy ścianach budynków. Ładnie wygląda posadzony przy słupie lub starym drzewie, ponieważ w szybkim tempie oplata go szczelnie tworząc zieloną kolumnę. Przy sadzeniu kokornaku należy pamiętać, że pnącze to jest bardzo silne i ekspansywne, dlatego podpory muszą być szczególnie mocne.
Rozmnażanie: Przez odkłady płaskie wiosną, można też wysiewać nasiona (trudne do zdobycia).
Berberis thunbergii - berberys
Thunberga
Pochodzenie: Japonia
`Atropurpurea Nana` - odm. niska, wolno rosnąca o purpurowych liściach
`Bonanza Gold` - liście złociste
`Kobold` - liście ciemnozielone
`Bagatelle` - liście brązowo czerwone
`Golden Ring` - liście z zieloną obwódką
`Harlequin` - odmiana pstrolistna
`Red Chief` - odmiana o różowych owocach
`Kelleris` - dorasta aż do 3m, liście zielone z białymi plamkami
`Aurea` - odmiana niska, ze złotymi liśćmi
Berberis vulgaris - berberys zwyczajny,
kwaśnica
Pochodzenie: Europa, rośnie dziko także w Polsce, na skrajach lasów na niżu i pogórzu.
Dekoracyjność: Gatunek mniej dekoracyjny od B. thunbergii. Wyższy i mniej przewisający. Liście nie przebarwiają się tak ładnie jesienią. Ozdobny przede wszystkim z kwiatów i owoców.
Opis:
Krzew o wysokości do 3 m. Pędy w środku żółte. Ciernie trójdzielne. Liście
łopatkowate, ostro piłkowane na brzegach, większe niż B.thunbergii,
wyrastające w pęczkach. Kwiaty żółte, nieprzyjemnie pachnące, zebrane w
zwisające groniaste kwiatostany, miododajne. Pręciki kwiatów są wrażliwe na
dotyk i stulają się przy najmniejszym dotyku (podobnie jak liście mimozy).
Kwitnienie w V-VI.
Owoce
czerwone, zwisające w gronach, wykorzystywane w ziołolecznictwie.
Wymagania: Podobne do B.thunbergii, ale lepiej znosi mrozy i słabe gleby. Wrażliwy na rdzę źdźbłową.
Zastosowanie: Gatunek ma mniejsze znaczenia w terenach zieleni niż odmiany (żywopłoty, zestawienia kolorystyczne). Owoce cenione w ziołolecznictwie, zawierają ok.70mg witaminy C/100g. Można z nich robić konfitury, galaretki, syropy, soki. Kwiaty są miododajne. Wyciąg z pędów korzeni był niegdyś używany do barwienia na żółto tkanin oraz drewna.
Rozmnażanie: Podobnie jak B.thunbergii.
Odmiany:
`Atropurpurea` - odmiana purpurowa. Liście ciemnopurpurowe w czasie wegetacji. Można ją rozmnażać z nasion (powtarza cechy w 80-100%)
Buddleia davidii - budleja Davida (motyli
krzew, omżyn)
Pochodzenie: Chiny
Dekoracyjność: Wydłużone wiechowate kwiatostany, najczęściej fioletowe, pachnące, rozwijające się latem. Kwiaty te zwabiają stada motyli.
Opis: Krzew dorastający do 2 m wysokości. Rozrasta się szeroko, a jego pędy w czasie kwitnienia delikatnie przewisają. Liście wydłużone, pokryte od spodu białym kutnerem. Liście rozwijają się późno na wiosnę. Kwiaty zebrane w wąskie wiechowate kwiatostany, najczęściej fioletowe z pomarańczowym środkiem, pachnące. Kwitnienie w VII-X. Kwiatostany przypominają nieco kwiatostany bzu lilaka.
Wymagania: Wymaga gleb żyznych, przepuszczalnych i
ciepłego,
słonecznego stanowiska. Zimą przemarza do
granicy śniegu (lub okrycia),
ale na wiosnę odbija od podstawy. Jak wszystkie krzewy kwitnące na tegorocznych
pędach, można go ciąć co roku tuż przy ziemi. Na zimę warto zabezpieczyć nasadę
krzewu ziemią, liśćmi lub obornikiem (podobnie jak róże). Budleja nie lubi
przesadzania, powinno się przesadzać tylko młode egzemplarze i zawsze z bryłą
korzeniową.
Zastosowanie: Cenny krzew do sadzenia pojedynczo lub po kilka na trawnikach, ładnie wygląda w towarzystwie bylin. Doskonale nadaje się do niewielkich ogródków, ponieważ corocznym cięciem ograniczamy jego rozmiary.
Rozmnażanie: Wysiew nasion, sadzonki zielne, które po ukorzenieniu należy doniczkować (dla wytworzenia zwartej bryły).
Odmiany: różnią się przede wszystkim odcieniem barwy kwiatów - od ciemnofioletowej do białej.
Buxus sempervirens - bukszpan
wieczniezielony
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Calluna vulgaris
- wrzos pospolity
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Campsis radicans - milin amerykański
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Caragana arborescens - karagana
syberyjska ("żółta akacja")
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Celastrus orbiculata - dławisz
okrągłolistny
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Chaenomeles speciosa - pigwowiec
okazały
Pochodzenie: Chiny, Japonia
Dekoracyjność: Pokrój, wiosenne kwiaty, błyszczące liście długo utrzymujące się na roślinie, duże żółte owoce.
Opis: Rozłożysty krzew o wysokości do 2 m. Liście błyszczące, skórzaste, ostro piłkowane, z wyraźnymi przylistkami. Pędy zaopatrzone w ciernie. Kwiaty szkarłatno czerwone, zebrane po kilka w pęczkach. Kwitną pędy 2-letnie i starsze. Kwitnienie w IV-V. Owoce jabłkowate, ale bez szypułek i działek kielicha, żółte lub zielone, twarde, przyjemnie pachnące.
Wymagania:
Stanowisko słoneczne, ciepłe i zaciszne. Gleba przeciętna, nawet sucha i
jałowa. W surowe zimy przemarza, ale odrasta
po
ścięciu. Nie znosi przesadzania (ma słabo rozgałęzione korzenie i t
warde
drewno).
Zastosowanie: Do sadzenia pojedynczo lub w grupach, na formowane żywopłoty, owoce cenione w przetwórstwie, kwiaty miododajne.
Rozmnażanie: Wysiew nasion po stratyfikacji, sadzonki zielne, korzeniowe.
Clematis alpina - powojnik alpejski
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Clematis x jackmanii - powojnik
Jackamana
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Clematis vitalba - powojnik pnący
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Cornus alba - dereń biały
Pochodzenie:
Europa wschodnia, Syberia, Mandżuria, gdzie porasta zalewane doliny rzeczne.
Dekoracyjność: Krzew ozdobny nawet w stanie bezlistnym - ma piękne czerwone pędy, ponadto zachwyca czerwone zabarwienie liści jesienią. Białe, duże kwiatostany oraz białe kuliste owoce nie stanowią głównej ozdoby krzewu.
Opis:
Krzew do 3 m, bardzo rozłożysty (szerszy niż wyższy). Pędy czerwone,
błyszczące, widoczne z daleka. Gałęzie pokładają się i zakorzeniają. Liście
duże, jajowate, całobrzegie, z równoległym, bardzo wyraźnym unerwieniem, od
spodu sinawe. Kwiaty drobne białe zebrane w baldachowate kwiatostany.
Kwitnienie w V-VI. Owoce białe, kuliste.
Wymagania: Najlepiej rośnie na wilgotnych, żyznych glebach,
na stanowisku w pełni słonecznym, choć jest gatunkiem bardzo tolerancyjnym i
znoszącym słabe gleby i suszę. Jest całkowicie odporny na mrozy. Doskonale
znosi zanieczyszczone powietrze. Dobr
ze
znosi strzyżenie. Młode rośliny w dobrych warunkach rosną bardzo szybko.
Odmiany o barwnych liściach rosną wolniej i wymagają lepszych warunków
siedliskowych.
Zastosowanie: Sadzony pojedynczo lub w grupach dla czerwonych pędów, jest podstawowym krzewem do nasadzeń parkowych i osiedlowych. Gdy ma dużo miejsca, to tworzy bardzo duże gęste kępy. Może być stosowany do niestrzyżonych żywopłotów. Uprawiany u nas od dawna i często zdziczały. Doskonale nadaje się do nasadzeń miejskich, nawet w pobliżu dużych ulic. Pędy coraz częściej stosowane są jako dodatek do suchych kompozycji.
Rozmnażanie: Sadzonki zdrewniale, zielne, odkłady, kopczykowanie. Czasami stosowany siew po stratyfikacji.
Odmiany:
`Sibirica`- odmiana słabiej rosnąca, pędy jaskrawo czerwone;
`Kesselringii` - pędy czarno brązowe, liście brązowawe;
`Variegata` - liście z szerokim białym brzegiem;
`Gouchaultii` - najmłodsze liście z różowymi brzegami, potem zielone z żółtymi plamami
Cornus mas - dereń jadalny, dereń właściwy
Pochodzenie: Europa południowa i środkowa (także Polska), Azja zachodnia, Armenia, porasta widne lasy dębowe i grabowe.
Dekoracyjność: Wczesnowiosenne żółte kwiaty, czerwone zabarwienie liści jesienią, czerwone owoce.
Opis: Krzew lub niskie drzewko. Drewno bardzo twarde. Pędy
zielone, od słonecznej strony lekko zaczerwienione. Wyraźnie widoczne pączki
liściowe i kwiatowe. Liście jajowate, z wyraźnym unerwieniem, dolna strona
lekko owłosiona, na jesieni przebarwiają się na czerwono. Kwiaty drobne,
żółte, zebrane w niewielkie baldaszki, ukazują
się przed rozwojem liści (III-IV), są nieprzyjemnie pachnące, miododajne,
widoczne z daleka. Owoce ciemnoczerwone, błyszczące, elipsoidalne, z twardą
pestką w środku, bardzo cenione w przemyśle spożywczym.
Wymagania: Gleby przeciętne, najlepiej wapienne, żyzne i głębokie, miejsce słoneczne do półcienistego (lecz wtedy słabiej kwitnie i owocuje). Odporny na mrozy i zanieczyszczenie powietrza. Dobrze znosi suszę. Starsze okazy nie lubią przesadzania.
Zastosowanie: Cenny krzew miododajny, owocowy, ceniony także przez tokarzy ze względu na twarde drewno. Dobrze nadaje się na strzyżone żywopłoty. Pędy nadają się do pędzenia wczesną wiosną. Owoce są surowcem do sporządzania dżemów, galaretek, syropów, konfitur, nalewek - przerastają smakiem wiśnie! Można też spożywać surowe owoce, ale dopiero po opadnięciu, gdy są przejrzałe i miękkie. Sadzony w parkach i zadrzewieniach krajobrazowych, pojedynczo lub po kilka na obrzeżach drzew.
Rozmnażanie: Wysiew nasion bezpośrednio po zbiorze lub stratyfikacji, sadzonki zielne, odkłady.
Cotoneaster divaricata
- irga rozkrzewiona
Pochodzenie: Chiny, wapienne zbocza gór.
Dekoracyjność: Wyprostowany pokrój, liście przebarwiające się jesienią na czerwono, czerwone, lekko wydłużone owoce.
Opis: Wysokość do 1,5 m. Krzew o szeroko rozłożonych pędach (szerszy niż wyższy). Liście drobne, całobrzegie, ciemnozielone, błyszczące, od spodu wzdłuż nerwu głównego delikatnie owłosione, przebarwiające się jesienią na czerwono. Kwiaty drobne, białe. Owoce ciemno czerwone, lekko wydłużone, zebrane po 2-4 na krótkich szypułkach.
Wymagania: Podobne jak irgi poziomej.
Zastosowanie: Do sadzenia pojedynczo na trawnikach, na nieformowane szpalery, do zieleni osiedlowej, do ogródków skalnych.
Rozmnażanie: Podobne jak irgi poziomej.
Cotoneaster horizontalis - irga
pozioma
Pochodzenie: Góry Azji, słoneczne, wapienne skały, suche krzewiaste zarośla.
Dekoracyjność: Pokrój, , drabiniaste pędy, błyszczące liście, przebarwiające się jesienią na czerwono, czerwone kuliste owoce.
Opis: Wysokość do 40 cm. Pokrój płożący. Pędy obustronnie
regularnie płasko ułożone (na kształt rybiego szkieletu). Liście drobne,
okrągławe, błyszczące, jesienią
ogniście
czerwone. Kwiaty drobne białe lub różowawe, zebrane po 1-2 w kątach liści,
nie są główną ozdobą tego krzewu. Kwitnienie w V-VI. Owoce czerwone,
okrągłe, drobne, podobne do owoców jarzębiny, ale osadzone pojedynczo lub po
kilka.
Wymagania: Gleby lekkie, przepuszczalne, wapienne, nie znosi zlewnych ciężkich gleb. Dobrze reaguje na dodanie do podłoża kompostu. Stanowisko słoneczne (ewentualnie tylko lekko ocienione). Źle znosi przesadzanie. W czasie bezśnieżnych zim może przemarzać. Rośnie stosunkowo wolno, dlatego wymaga starannego odchwaszczania (łatwo zagłuszają go chwasty).
Zastosowanie: Doskonały gatunek do obsadzania ogrodów skalnych, murków, skarp, na rabaty, może zastępować trawnik, może też być stosowany do umacniania skarp. Pięknie rozpościera swe pędy na ścianie, jeżeli posadzimy go przy budynku.
Rozmnażanie: Wysiew nasion wiosną po 3-4 miesięcznej stratyfikacji (a nawet rocznej), można też sporządzać latem sadzonki zielne lub półzdrewniałe.
Cotoneaster lucida - irga
błyszcząca
Pochodzenie: Syberia, skaliste zbocza gór.
Dekoracyjność: Sztywne pędy, ciemnozielone błyszczące liście, przebarwiające się jesienią na czerwono.
Opis:
Wysokość do 2 m. Pokrój wyprostowany, sztywny. Pędy lekko omszone, miękkie w
dotyku,
bardzo obficie ulistnione. Liście nieco większe niż
C.horizontalis, jajowate, od spodu miękko owłosione, jesienią
przebarwiające się na czerwono. Kwiaty drobne, różowe, zebrane po kilka w
kwiatostanie, bez znaczenia zdobniczego. Kwitnienie w V-VI. Owoce granatowe,
kuliste, mało widoczne.
Wymagania: Podobne jak irga pozioma. Jest to jednakże gatunek całkowicie mrozoodporny i bardzo odporny na zanieczyszczenie powietrza.
Zastosowanie: Jeden z najcenniejszych krzewów żywopłotowych, zielonych już wczesną wiosna i czerwonych na jesieni. Doskonale znosi strzyżenie (żywopłoty formowane). Dobrze znosi warunki miejskie (może być sadzony przy ulicach). Może być też sadzony w grupach parkowych z innymi krzewami.
Rozmnażanie: Jak irga pozioma.
Cotoneaster
muliflora - irga wielokwiatowa
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Cotoneaster dammeri
- irga Dammera
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Crataegus coccinea - głóg szkarłatny
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Crataegus monogyna - głóg jednoszyjkowy
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Crataegus oxyacantha - głóg
dwuszyjkowy
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Cydonia oblonga - pigwa pospolita
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Cytisus scoparius - żarnowiec miotlasty
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Daphne cneorum - wawrzynek główkowy
Pochodzenie: Rośnie dziko w górach Europy, także w Polsce jako relikt 3-rzędowy (Lubelszczyzna, Kielecczyzna). Porasta suche lasy , suche słoneczne zbocza i wapienne skałki. Jest objęty całkowitą ochroną prawną.
Dekoracyjność: W czasie kwitnienia tworzy piękne barwne plamy. Łatwo się rozrasta w gęste kępy.
Opis: Krzewinka dorastająca do 20 cm. Pędy cienkie.
pokładające się i zakorzeniające. Liście zimozielone, błyszczące, skórzaste.
Kwiaty różowe, zebrane w główkowate kwiatostany zebrane na szczytach pędów.
Kwiaty są silnie pachnące, rozwijają się w V-VI, powtarza kwitnienie w
VII-VIII. Owoce żółtobrunatne bez znaczenia
zdobniczego, najczęściej w ogóle się nie tworzą. Cała roślina jest trująca.
Wymagania: Gatunek kserofityczny - dobrze rośnie na glebach przepuszczalnych, piaszczysto-gliniastych, wapiennych, na stanowisku słonecznym i ciepłym. Jest bardzo tolerancyjny w stosunku do gleby.
Zastosowanie: Głównie sadzony w ogrodach skalnych i alpinariach, doskonały do małych ogródków.
Rozmnażanie: Sadzonki zielne z piętką, odkłady.
Daphne mezereum - wawrzynek wilczełyko
Pochodzenie: Rośnie dziko w Europie, także w Polsce w cienistych lasach liściastych. Jest bardzo rzadki i objęty całkowitą ochroną gatunkową.
Dekoracyjność: Przede wszystkim wczesnowiosenne kwiaty (kwitnie jednocześnie z leszczyną, już nawet w I-II!!!), ponadto jaskrawoczerwone owoce (bardzo trujące!!!).
Opis: Niski krzew (do 1m). Pędy sztywne, słabo
rozgałęzione. Liście ma sezonowe, wąskie
,
skupione w górnej części pędów i tworzące rodzaj pióropusza. Kwiaty różowe,
silnie pachnące, zebrane wzdłuż pędów, prawie siedzące. Kwiaty rozwijają się
przed rozwojem liści. Cala roślina jest silnie trująca (zawiera glukozyd -
dafninę).
Wymagania: Wawrzynek lubi
stanowisko
półcieniste lub cieniste, chłodne. Gleba powinna być żyzna,
próchniczna,
wilgotna, najlepiej wapienna. Nie znosi pełnego słońca i suchych gleb.
Odporny na mrozy. Źle reaguje na cięcie, trudno
odrasta i nie zagęszcza się. Źle znos
i
przesadzanie.
Zastosowanie: Cenny krzew ze względu na wczesne kwitnienie. Nie należy sadzić w miejscach dostępnych dla dzieci.
Rozmnażanie: Wysiew nasion zaraz po zbiorze lub po rocznej stratyfikacji. Można też sporządzać sadzonki zielne oraz odkłady.
Odmiany:
'Alba' - kwiaty białe, owoce żółte;
'Plena' - kwiaty pełne, białe.
Deutzia scabra - żylistek szorstki
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Eleagnus angustifolia - oliwnik
wąskolistny
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Enkianthus campanulatus - enkiant
dzwonkowaty
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Erica carnea - wrzosiec krwisty
Pochodzenie: Porasta góry południowej Europy.
Dekoracyjność: Wczesnowiosenne kwiaty. Szeroko się rozrasta i tworzy barwne kępy.
Opis: Krzewinka dorastająca do 30 cm. Liście igiełkowate, zebrane po 4 w okółkach, zimozielone. Kwiaty różowo-czerwone, wyrastające w kątach liści, osadzone wzdłuż gałązek. Kwitnienie już w II-IV.
Wymagania: Dobrze rośnie na próchnicznych dość wilgotnych glebach. Jest tolerancyjny w stosunku do odczynu gleby (nie wymaga tak silnie kwaśnej gleby jak wrzos). Warto ściółkować glebę wokół roślin. Po kwitnieniu wymaga przycięcia, wtedy mocno się zagęszcza. Nie lubi przesadzania, dlatego lepiej sadzić rośliny doniczkowane.
Zastosowanie: Razem z innymi roślinami z rodziny wrzosowatych doskonale nadaje się do ogrodów wrzosowiskowych, na skalniaki, a także na rabaty bylinowe i do ogrodów naturalistycznych.
Rozmnażanie: Najczęściej przez sadzonki zielne z piętką (kawałkiem zeszłorocznego pędu), przez odkłady i kopczykowanie. Siew stosowany jest rzadko.
Euonymus europaea - trzmielina pospolita
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Euonymus fortunei - trzmielina
Fortune'a
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Exochorda racemosa - obiela
wielkokwiatowa
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Forsythia x intermedia - forsycja
pośrednia
Pochodzenie: Gatunek mieszańcowy.
Dekoracyjność: Wiosenne kwiaty.
Opis:
Krzew dorastający do 3 m wysokości. Pędy prawie puste w ś
rodku
(ewentualnie blaszkowaty rdzeń). Pączki zróżnicowane na liściowe i kwiatowe.
Pączki kwiatowe skupione najczęściej w węzłach, po 2-6 obok siebie. Liście
zmienne,
lancetowate i piłkowane,
czasem 3-dzielne lub 3-klapowe. Pąki kwiatowe tworzą się latem poprzedniego
roku. Kwiaty 4-płatkowe, intensywnie żółte, rozwijają się przed
rozwojem liści (IV-V).
Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleby przeciętne, lekkie i żyzne. Nie znosi gleb bardzo suchych. Doskonale rośnie w warunkach miejskich. W surowe zimy przemarza (głównie pączki kwiatowe), ale odrasta po ścięciu. Cięcie znoszą bardzo dobrze. Najlepiej przeprowadzać je zaraz po kwitnieniu, przed tworzeniem się pąków kwiatowych na kolejny sezon. Co kilka lat warto forsycje odmładzać (przyciąć wczesną wiosną prawie przy samej ziemi).
Zastosowanie: Powszechnie stosowana w terenach zieleni, jako krzew do tworzenia grup, na niestrzyżone żywopłoty. Pięknie prezentuje się jako soliter (pojedynczy krzew) na trawnikach. Kwiaty doskonale nadają się do przyspieszania w wazonie. Pyłek kwiatowy jest chętnie zbierany przez pszczoły.
Rozmnażanie: Sadzonki zielne i zdrewniałe, odkłady.
Hamamelis mollis - oczar omszony
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Hamamelis virginiana - oczar wirginijski
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Hibiscus syriacus - ketmia syryjska
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Hippophaë
rhamnoides
- rokitnik pospolity
(oblepicha, rozmarynowiec)
Pochodzenie: Europa i Azja, najwięcej rokitnika porasta tereny wschodniej i zachodniej Syberii, gdzie wykorzystywany jest jako cenny krzew owocowy. Dziko rośnie także w Polsce nad brzegiem Bałtyku.
Dekoracyjność: Szarozielone liście, jaskrawo pomarańczowe owoce oblepiające pędy (stąd nazwa oblepicha).
Opis: Krzew lub drzewko do wysokości 10m (przeciętnie 1-4m). Wytwarza odrosty korzeniowe, dzięki którym bardzo szybko się rozrasta. Korzenie szeroko rozrośnięte, ale i dość głębokie. Pędy cierniste, pąki pokryte srebrnymi tarczkami. Liście wąskie, szaro zielone. Roślina dwupienna. Kwiaty męskie drobne, kuliste, żółtawe, bez znaczenia zdobniczego. Kwiaty żeńskie, również niezbyt ozdobne, zebrane są w kłosokształtne grona. Kwitnienie w III-IV, jeszcze przed rozwojem liści. Owoce mocno oblepiają pędy, są jaskrawo pomarańczowe lub żółte, kuliste, bardzo soczyste, kwaskowe, stosowane w przetwórstwie i lecznictwie.
Wymagania: Gatunek kserofityczny (przystosowany do życia w warunkach niedoboru wody w glebie i powietrzu), doskonale znosi suszę, zasolenie i zanieczyszczenie powietrza. Lubi gleby wapienne, dobrze przewietrzone. Musi rosnąć w pełnym świetle. W miejscu zacienionym zamiera. Całkowicie odporny na mrozy. Nie znosi silnego cięcia, może wtedy nawet zasychać.
Zastosowanie: Gatunek pionierski, doskonały do rekultywacji terenów poprzemysłowych. Wzbogaca glebę w azot i "szykuje" miejsce dla roślin bardziej wymagających (dzięki symbiozie z bakteriami, podobnie jak rośliny motylkowe). Doskonały gatunek do umacniania wydm nadmorskich, stromych zboczy oraz zadrzewiania piaszczystych nieużytków. Stosowany też jako niestrzyżony żywopłot. Kwiaty są miododajne. Owoce są jadalne bardzo wartościowe (znaczne ilości witaminy C, A B, E, F, P), w Rosji nazywane nawet "syberyjskim ananasem". Wykorzystywane są w medycynie ludowej oraz w przetwórstwie (soki, galaretki, dżemy, mrożonki, likiery). Przy sadzeniu rokitnika należy pamiętać, że jest to gatunek dwupienny - aby uzyskać owoce musimy mięć zarówno osobnika żeńskiego jak i męskiego (najlepiej w stosunku 6:1). Rozpoznanie płci u młodych drzewek jest bardzo trudne (okazy żeńskie mają mniejsze i rzadsze pączki kwiatowe) i warto przy zakupie poradzić się fachowca. Bezlistne pędy doskonale nadają się do suchych kompozycji (piękna barwa pędów, kuliste pączki owoce oraz ciernie). Zarośla rokitnika są wspaniała kryjówką i stołówką dla dzikich zwierząt.
Rozmnażanie: Wysiew nasion, odrosty korzeniowe
Hydrangea macrophylla - hortensja
ogrodowa
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Hydrangea petiolaris - hortensja
pnąca
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Kerria japonica - złotlin japoński
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Kolkwitzia amabilis - kolkwicja chińska
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Laburnum anagyroides - złotokap
pospolity
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Lavandula angustifolia - lawenda
wąskolistna
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Lonicera caprifolium - wiciokrzew
przewiercień
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Lonicera periclymenum - wiciokrzew
pomorski
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Lonicera x tellmanniana -
wiciokrzew Tellmanna
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Lonicera xylosteum - suchodrzew
pospolity
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Magnolia soulangeana - magnolia
Soulangean`a
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Mahonia aquifolium - mahonia pospolita
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Philadelphus - jaśminowiec
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Pieris japonica - pieris japoński
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Polygonum aubertii - rdest Auberta
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Potentilla fruticosa - pięciornik
krzewiasty
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Prunus triloba - migdałek trójklapowy
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Pyracantha coccinea
- ognik szkarłatny
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Rhododendron flavum - azalia pontyjska
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Ribes alpinum
- porzeczka alpejska
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Ribes aureum
- porzeczka złota
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Ribes sanquineum
- porzeczka krwista
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Rosa - róża
Rosa canina
- róża dzika (róża psia)
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Rosa multiflora - róża
wielokwiatowa
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Rosa rugosa - róża pomarszczona
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Sambucus nigra
- dziki bez czarny, bez aptekarski
Pochodzenie: Europa (także Polska), Afryka północna, Azja Zachodnia.
Dekoracyjność: Kwiaty, owoce.
Opis: Krzew lub małe drzewo do 10m. Pędy z białym gąbczastym rdzeniem. Liście pierzaste, brzegiem ząbkowane, pod spodem lekko owłosione. Kwiaty drobne, kremowe, zebrane w płaskie baldachy, nieprzyjemnie pachnące. Kwitnienie w V-VI. Owoce czarne, błyszczące, soczyste. Cała roślina nieprzyjemnie pachnie. Krzew szybko rosnący.
Wymagania: Najlepiej i najszybciej rośnie na żyznych,
wapiennych,
wilgotnych i próchnicznych glebach, ale ma duże zdolności przystosowawcze.
Doskonale znosi nawet silne ocienienie. Znosi zasolenie gleby i
zanieczyszczenie powietrza.
Zastosowanie: Doskonale znosi warunki miejskie. Sadzony w parkach pod drzewami, w nasadzeniach krajobrazowych, pasach śródpolnych, przy zabudowaniach wiejskich (łatwo się rozsiewa przy zabudowaniach - roślina ruderalna, często uporczywy chwast). Stosowany do rekultywacji terenów poprzemysłowych. Cenny gatunek dla przemysłu zielarskiego i spożywczego - zarówno kwiaty jak i owoce stosowane są do wyrobu dżemów, konfitur, nalewek, soków, win. Owoce są chętnie zjadane przez ptaki.
Rozmnażanie: Wysiew nasion jesienią lub po stratyfikacji, sadzonki zielne i zdrewniałe.
Odmiany:
`Aurea` - liście złociste;
`Laciniata` - liście postrzępione
Sambucus racemosa
- bez koralowy
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Spiraea - tawuła
Sekcja I
Krzewy z przewisającymi pędami. Kwiaty białe zebrane w pęczki wzdłuż zeszłorocznych pędów lub w baldachogrona. Kwitnienie wiosenne (IV-V). Cięcie po kwitnieniu. Do grupy tej należą : S.arguta, S.thunbergii i S.vanhouttei.
Spiraea x arguta - tawuła wczesna
Pochodzenie: Mieszaniec.
Dekoracyjność: Wiosenne kwiaty, delikatne przewisające pędy, jasnozielone drobne listki.
Opis: Krzew dorastający do 2 m. Liście drobne wąskie, lekko
rozszerzone w
środkowej części,
piłkowane. Kwiaty białe, drobne, bardzo licznie osadzone na pędach, tworzą
białe girlandy
(nie
widać wtedy ani pędów ani liści). Kwiaty są zebrane po 3-5 w pęczki i
ułożone wzdłuż pędu. Kwitnienie w IV-V.
Wymagania: Gatunek mało wymagający, odporny na susze i mocne słońce. Może przemarzać w surowe zimy. Dobrze znosi warunki miejskie.
Zastosowanie: Ceniony gatunek wczesnowiosenny, doskonale nadaje się do sadzenia w zieleni miejskiej, a także do małych ogródków (niewielkie rozmiary krzewu). Pięknie wygląda w niestrzyżonych i strzyżonych żywopłotach.
Rozmnażanie: Przez sadzonki zielne (trudno).
Spiraea thunbergii - tawuła Thunberga
Pochodzenie: Rośnie dziko w Japonii i Chinach. U nas często zdziczała.
Dekoracyjność: Wiosenne kwitnienie, delikatna budowa krzewu - cienkie pędy, drobne listki.
Opis: Wysokość do 1 m (niższa od S.arguta). Pędy bardzo cienkie, przewisające. Liście wąskie, piłkowane. Kwiaty białe zebrane w pęczki wzdłuż pędów. Najwcześniej kwitnąca tawuła - już w IV.
Wymagania: Patrz S.arguta.
Zastosowanie: Patrz S.arguta.
Rozmnażanie: Patrz S.arguta.
Spiraea x vanhouttei - tawuła van
Houtte'a
Pochodzenie: Mieszaniec
Dekoracyjność: Obfite wiosenne kwitnienie.
Opis:
Gatunek większy i silniej rosnący niż poprzednie dwie tawuły. Dorasta do 2 m
wysokości, pędy są grubsze i sztywniejsze (choć też
przewisające). Liście szersze, piłkowane i nieznacznie klapowane,
ciemnozielone, od spodu jaśniejsze. Kwiaty są białe, drobne, zebrane w
wielokwiatowych baldachogronach. Kwitnie nieco później niż poprzednie tawuły
- w V-VI.
Wymagania: Podobne jak poprzednie gatunki ale wymaga nieco wilgotniejszej gleby. Jest też bardziej odporna na mrozy.
Zastosowanie: Podobne jak u poprzednich gatunków. Najczęściej stosowana tawuła w terenach zieleni.
Rozmnażanie:Patrz S.arguta.
Sekcja II
Krzewy z wyprostowanymi pędami. Kwiaty różowe lub czerwone zebrane na końcach tegorocznych pędów w płaskie, szerokie baldachogrona. Kwitnienie letnie (VI-VIII). Cięcie wiosenne, nawet tuż przy ziemi. Do grupy tej należą : S.bumalda i S.japonica.
Spiraea x bumalda - tawuła drobna
,
tawuła Bumalda
Pochodzenie: Mieszaniec
Dekoracyjność: Różowe kwiaty, odmiany o barwnych liściach.
Opis: Niski, delikatny krzew (wysokość do 1 m). Rośnie wolno. Pędy wyprostowane, sztywne. Liście jajowate, ciemnozielone, podwójnie piłkowane, ostro zakończone. Kwiaty różowe lub czerwone zebrane w baldachogrona na końcach pędów. Kwitnienie w VII-VIII. Gatunek bardzo podobny do S.japonica i często z nią mylony.
Wymagania: Stanowisko słoneczne. Ze względu na powolny wzrost rośliny, gleba powinna być starannie przygotowana - odchwaszczona i wzbogacona w substancję organiczną, stale wilgotna.
Zastosowanie: Głównie odmiany z ozdobnymi liśćmi. Ze
względu na niewielkie rozmiary i powolny wzrost nadaje się do małych
ogródków przydomowych. Doskonale nadaje się jako uzupełnienie rabat
bylinowych i ogrodów skalnych.
Rozmnażanie: Sadzonki zdrewniałe i zielne.
Odmiany:
'Anthony Waterer' - najbardziej znana, chętnie rozmnażana i sadzona odmiana (zdjęcie obok) o pięknych pomarańczowo-czerwonych liściach (szczególnie młode). Kwiaty karminowe.
'Pruhoniciana' - odm.pruhonicka, bardzo słabo rosnąca, kwiaty jasnoróżowe
'Crispa' - odm. kędzierzawa, liście głęboko powcinane i lekko pstre
Spiraea japonica - tawuła japońska
Pochodzenie: Rośnie dziko w Japonii i Chinach.
Dekoracyjność: Niski wzrost, karminowe kwiaty.
Opis: Krzew o wyprostowanych sztywnych pędach. Wysokość do 1,5 m. Liście jajowate, podwójnie piłkowane, na końcu ostro zakończone. Kwiaty od różowych do karminowych, zebrane w baldachowate kwiatostany na końcach pędów. Kwitnienie w VI-VII.
Wymagania: Stanowisko słoneczne, gleby przeciętne, dobrze znosi suszę. Jest odporna na mrozy i warunki miejskie. Wymaga corocznego cięcia wiosennego tuż przy ziemi, tylko wtedy bowiem dobrze się zagęszcza.
Zastosowanie: Pięknie wygląda w niewielkich grupach
krzewów, stosowany też na żywopłoty. Nadaje się do małych ogródków
przydomowych ze względu na niewielkie rozmiary.
Rozmnażanie: Sadzonki zdrewniałe i zielne.
Odmiany:
'Macrophylla' - odm. wielkolistna, liście duże, owalne, młode czerwone (zdjęcie obok). Tylko młode liście mają znaczenie dekoracyjne.
Sekcja III
Krzewy z wyprostowanymi pędami. Kwiaty różowe, rzadko białe, zebrane na końcach tegorocznych pędów w wydłużone wiechy. Kwitnienie letnie (VI-VII). Do grupy tej należą : S.menziesii i S.salicifolia.
Spiraea menziesii - tawuła Menziesa
Pochodzenie: Rośnie dziko w Ameryce Północnej.
Dekoracyjność: Obfite letnie kwitnienie.
Opis: Krzew dorastający do 1,5 m wysokości. Pędy ma sztywne, wyprostowane. Wytwarza rozłogi. Liście wydłużone, piłkowane, od spodu jaśniejsze. Kwiaty różowe, z wystającymi pręcikami, przez co wyglądają puszyście, zebrane w wiechowate kwiatostany na wierzchołkach pędów. Kwitnienie w VI-VIII.
Wymagania: Stanowisko słoneczne lub lekko ocienione. Gleby przeciętne. Gatunek odporny na mrozy. Dobrze znosi warunki miejskie.
Zastosowanie: Ładnie wygląda w grupach z innymi krzewami. Nadaje się też na nieformowane żywopłoty.
Rozmnażanie: Sadzonki zdrewniałe i zielne.
Symphoricarpos albus
-
śnieguliczka biała
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Symphoricarpos
orbiculatus
- śni
eguliczka
koralowa
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Tamarix parviflora - tamaryszek
drobnokwiatowy
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Viburnum lantana
- kalina hordowina
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Viburnum opulus
- kalina
koralowa
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Vitis riparia -
winorośl pachnąca
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Weigela florida - krzewuszka cudowna
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
Wisteria floribunda -
glicynia kwiecista
Pochodzenie:
Dekoracyjność:
Opis:
Wymagania:
Zastosowanie:
Rozmnażanie:
Odmiany:
OPISY KRZEWÓW LIŚCIASTYCH